Het belang van vrij spel | Gekkoo Speelgoedbende

Schoolvrije dagen… Schiet jij als ouder ook in de stress bij het zoeken naar leuke activiteiten voor je kind(eren)? Begin je dan lijstjes met ‘to do-dingetjes’ te maken: knutselen, puzzelen, filmpje kijken, zwemmen,…? De dagen worden vaak volgepropt met activiteiten vanuit het idee dat het als ouder jouw taak is om je kind(eren) voortdurend bezig te houden.

Zullen we je iets verklappen? Het is niet nodig je kind(eren) alsmaar te entertainen. Samenspelen en activiteiten inplannen is fantastisch én nodig voor de ontwikkeling. Het bevordert de woordenschat, het zelfvertrouwen en de leergierigheid maar vaak ontbreekt aan dit lijstje het ‘gewone’ vrij spelen dat minstens zo belangrijk is.

Kinderen krijgen tijdens het vrij spelen namelijk de kans om dingen te ontdekken en te ervaren, volledig op hun eigen manier. Verplicht je jezelf als ouder om voortdurend als entertainer op te treden, dan is dat niet alleen ontzettend uitputtend maar kan het er ook toe leiden dat je emotioneel niet meer beschikbaar of aanwezig kan zijn op een moment wanneer dat echt nodig is voor je kind.

Vrij spel is iets anders dan spelen. Denk aan een potje memory of leren tellen met ganzenbord: in (samen)spelen zit vaak een educatief element verweven. Bij vrij spel daarentegen krijgen kinderen de ruimte om met het materiaal dat ze voorhanden hebben een eigen spel te creëren én de volledige controle te hebben over dat spel. Denk aan een kamp bouwen met toegangswachtwoord, een drakennest maken in de tuin, een schatkaart ontwerpen,… alle fantasie- en rollenspel.

Kinderen die volledig hun gang kunnen gaan in hun spel oefenen besluitvormingsvaardigheden, bewegen in hun eigen tempo, ontdekken wat hen interesseert en ervaren hoe fijn het is om op te gaan in hun passie. Druk en stress verminderen en creativiteit krijgt alle kans.

Vrij spel? 5 tips!

Geef je kind elke dag wat ruimte en tijd voor vrij spel. Hieronder vijf tips om je kind te stimuleren tot vrij spel:

1. Laat verveling toe en beperk beeldschermgebruik

Verveling stimuleert creativiteit. Wanneer verveling toeslaat is het verleidelijk om achter een schermpje te gaan zitten. Door beeldschermgebruik te beperken en verveling toe te laten, gaat je kind (na een tijd) niet automatisch naar een scherm grijpen van zodra hij zich verveelt.

2. Zorg voor materiaal waar je kind zich mee kan vermaken

Denk aan blokken, verkleedkeren, dokters- en verzorgingsspulletjes maar ook aan kartonnen dozen, petflessen, glitterpapier, koord, (houten) gereedschap, ... Zo’n materiaal kan elke keer weer een andere betekenis krijgen en prikkelt daarom de fantasie.

3. Ondersteun en faciliteer

Geef alleen suggesties als je kind vraagt wat het kan doen, zonder voor hem in te vullen wat hij er precies mee kan doen. Je kan bijvoorbeeld de suggestie geven om met ‘blokken’ te spelen. Of dat nu dient om een kasteel te bouwen of als parkeergarage voor de auto’s, dat is aan je kind om te beslissen.

4. Leef voor

Doe je zelf ook dingen waaraan je plezier beleeft? Of enkel omdat het moet? Ga gerust een boek lezen, wat tuinieren, breien, schilderen of een vogelkastje timmeren. Zo laat je je kind zien dat ‘spelen’ erbij hoort, welke leeftijd je ook hebt.

5. Wees realistisch

Het is een utopie om te denken dat je kind urenlang alleen kan spelen. Zeker als kinderen niet gewend zijn om in hun eentje te spelen, duurt het een tijdje voor ze het plezier en de mogelijkheden zien in vrij spel. Is het de eerste keer? Start dan met hoogstens een kwartiertje vrij spel, niet langer en maak er zeker geen verplichting van.

Speeltip

Kinderen hebben tegenwoordig ontzettend veel speelgoed. Doe al het losse speelgoed in een mand en laat je kind hier één iets uit kiezen waarmee het wil spelen. Doordat je de keuze beperkt, zet je je kind aan om creatief uit de hoek te komen.